Газоннар һәм чирәмнәр бер тапкыр һәм мәңгегә ясалмый. Балалар кебек үк, алар сәламәт үсү өчен һәрвакыт сезнең игътибарлы тәрбиягезгә мохтаҗ. Күп кенә газон төзүчеләр бу ноктаны игътибарсыз калдыралар һәм көтелгән нәтиҗәләргә ирешә алмыйлар. Түбәндә газоннарны карап тоту өчен берничә төп чара китерелгән. Әгәр сез аларны оста тотсагыз, газоныгыз матур күренешен саклап калачак һәм аның яраклылык вакытын озайтачак дип ышанам.
一. Кисү һәм кисү
Кисү - иң мөһим идарә итү чараларының берсе. Гади рәвештә, һәр тапкыр кисү күләме үлән озынлыгының 1/3 өлешеннән артмаска тиеш. Түбәндәге таблицада безнең тәкъдим ителгән салам биеклеге күрсәтелгән. Әлбәттә, газон куллануның төрле булуы яки кеше көче һәм материал ресурслары чикләнгән булу сәбәпле, түбәндәге стандартларны катгый үтәргә кирәкми: Сорт берәмлеге: см Зәңгәр үлән 3.8-6.4 Биек бетчә 3.8-7.6 Арыш үләне 3.8-7.6 Бент үләне 0.5-2.5 Бермуд үләне 0.6-3.8 Зойсия 1.3-5 Кисүнең максаты матурлык өчен генә түгел, ә иң мөһиме, кисү үләннең тукылануын яхшыртырга, газонның тыгызлыгын, яссылыгын һәм эластиклыгын арттырырга, газонның тузуга чыдамлыгын арттырырга һәм газонның хезмәт итү вакытын озайтырга мөмкин. Вакытында кисү шулай ук газон чүп үләннәренең чәчәк атуын һәм орлыклануын тоткарларга мөмкин, шуңа күрә чүп үләннәре үрчү мөмкинлеген югалта һәм аларны әкренләп юк итә.
Өстен бизәү
Өченгазон өслеген бизәү, химик ашламалар яки органик ашламалар кулланылырга мөмкин. Химик ашламалар кулланганда түбәндәге пунктларга игътибар итәргә кирәк:
1. N:P:K нисбәте 5:4:3 дәрәҗәсендә контрольдә тотылырга тиеш;
2. Туфрак куллануның гомуми күләме 20 кг/му тәшкил итә;
3. Гадәти шартларда ашламалар көньякта көз көне, ә төньякта яз көне кулланыла;
4. Газонга зыян китермәсен өчен, ашламалар һәм су сибү эшләрен тыгыз координацияләргә кирәк. Әгәр шартлар мөмкинлек бирсә, яхшы нисбәттәге сыек ашламалар куллану яхшырак. Органик ашламалар, нигездә, газонның йокы чорында кулланыла, һәм аларның күләме, гадәттә, 1000-1500 кг/м² тәшкил итә, 2-3 ел саен кулланыла. Органик ашламалар куллану туфракның йомшаклыгын һәм үткәрүчәнлеген яхшыртып кына калмый, ә газонның куркынычсыз кышлавына да ярдәм итә.
三. Сугару
Су сиптерү газон үләненең нормаль үсешен генә түгел, ә сабакларның һәм яфракларның ныклыгын да яхшырта һәм газонның тапталуга чыдамлыгын арттыра ала.
1. Ел фасыллары: Газонга су сибү коры вакытта, парга әйләнү явым-төшем күләменнән күбрәк булганда башкарылырга тиеш. Кышын, газон туфрагы туңганнан соң, аны сугарырга кирәкми.
2. Вакыт: Һава торышы шартларына килгәндә, су сибү өчен иң яхшы вакыт - җил булганда, бу парга әйләнү югалтуларын киметергә һәм яфракларның кибүенә ярдәм итәргә мөмкин. Көндез су куллануны яхшырту өчен, иртән һәм кич сугару өчен иң яхшы вакыт. Ләкин төнлә сугару газон үләненең кибүенә комачаулый һәм авырулар китереп чыгарырга мөмкин.
3. Су күләме: Гадәттә, газон үләне үсү сезонының коры чорында, газон үләнен яңа яшел килеш саклау өчен, атнага якынча 3-4 см су кирәк. Эссе һәм коры шартларда, көчле үсүче газонга атнага 6 см яки аннан да күбрәк су өстәргә кирәк. Кирәкле су күләме, нигездә, газон түбәсе туфрагының текстурасы белән билгеләнә.
4. Методлар: Су сиптерүне сиптерү, тамчылатып сугару, ташкын су белән сугару һәм башка ысуллар белән башкарырга мөмкин. Төрле дәрәҗәдәге хезмәт күрсәтү һәм идарә итү, шулай ук җиһазлар шартларына карап, төрле ысуллар кулланырга мөмкин. Газон үләне көзен үсеп, яз көне яшелләнмәсен өчен, аны һәр тапкыр бер тапкыр сугарыгыз. Яхшылап һәм җентекләп сугарыгыз, бу газон үләненең кышын исән калуы һәм яшелләнүе өчен бик файдалы.
Авыруларны профилактикалау һәм контрольдә тоту
1. Газон үләне авыруларының классификациясе
Авыруларны төрле патогеннарга карап ике категориягә бүлеп була: йогышсыз авырулар һәм йогышлы авырулар. Йогышсыз авырулар газондагы һәм әйләнә-тирә мохиттәге факторлар аркасында барлыкка килә. Мәсәлән, үлән орлыгын дөрес сайламау, туфракта газон үләне үсеше өчен кирәкле туклыклы матдәләр җитмәү, туклыклы элементларның дисбалансы, артык коры яки артык дымлы туфрак, әйләнә-тирә мохитнең пычрануы һ.б. Бу төр авыру йогышлы түгел. Йогышлы авыруларны гөмбәчекләр, бактерияләр, вируслар, нематодалар һ.б. китереп чыгара. Бу төр авыру бик йогышлы, һәм аның барлыкка килүе өчен өч кирәкле шарт бар: сизгер үсемлекләр, көчле патогенлы патогеннар һәм уңайлы әйләнә-тирә мохит шартлары.
2. Профилактикалау һәм контрольдә тоту ысуллары түбәндәгечә:
(1) Патогеннарның төп инфекция чыганакларын бетерү. Туфрак, орлыклар, үсентеләр, кырдагы авыру үсемлекләр, авыру үсемлек калдыклары һәм компостланмаган ашламалар - күпчелек патогеннар кышлый торган һәм җәй көне яши торган төп урыннар. Шуңа күрә туфракны дезинфекцияләү (формалин дезинфекциясе гадәттә кулланыла, ягъни формалин: су = 1:40, туфрак өслеге күләме 10-15 литр/квадрат метр яки формалин: су = 1:50, туфрак өслеге күләме 20-25 литр/квадрат метр), үсентеләрне эшкәртү (орлык һәм үсентеләрне карантинлау һәм дезинфекцияләүне кертеп; газонда еш кулланыла торган дезинфекцияләү ысулы: орлыкларны 1%-2% формалин сыекландырылган эремәдә 20-60 минут чылату, чылаткач алу, юу, киптерү һәм чәчү.) һәм авыру үсемлекләрнең калдыкларын вакытында бетерү һәм башка чаралар күрү.
(2) Авыл хуҗалыгын профилактикалау һәм контрольдә тоту: җир һәм үлән өчен яраклы, бигрәк тә авыруларга чыдам сортларны сайлау, чүп үләннәрен вакытында юк итү, вакытында тирән сукалау һәм вак ашламалар куллану, авыру үсемлекләрне һәм авыру урыннарын вакытында эшкәртү, су һәм ашламалар белән идарә итүне көчәйтү. (3) Химик контрольдә тоту: пестицидлар белән көрәшү өчен пестицидлар сиптерү. Гомумән алганда, төрле газоннар актив үсеш чорына кергәнче, ягъни газон үләне авырый башлаганчы, иртә язда бер тапкыр тиешле күләмдә Бордо катнашмасы сиптерегез, аннары 2 атнага бер тапкыр сиптерегез һәм бер-бер артлы 3-4 тапкыр сиптерегез. Бу төрле гөмбәчек яки бактериаль авырулар барлыкка килүенә юл куймаска мөмкин. Төрле авырулар төрле пестицидлар таләп итә. Ләкин пестицидның концентрациясенә, сиптерү вакытына һәм санына, шулай ук сиптерү күләменә игътибар итәргә кирәк. Гомумән алганда, сиптерү эффекты газон үләне яфраклары коры сакланганда иң яхшы була. Сиптерү саны, нигездә, пестицидның калдык эффектының озынлыгы белән билгеләнә, гадәттә 7-10 көнгә бер тапкыр, һәм барлыгы 2-5 сиптерү җитә. Яңадан сиптерү яңгырдан соң башкарылырга тиеш. Моннан тыш, даруларга резистентлыкны булдырмас өчен, төрле пестицидларны мөмкин кадәр күбрәк катнашырга яки чиратлаштырып кулланырга кирәк.
五. Корткычлар белән көрәш
1. Газон үләне корткычлары зыянының төп сәбәпләре: туфрак элек инсектицидларга каршы эшкәртелмәгәнгазон төзелеше(туфракны тирәнтен сукалау һәм киптерү, бөҗәкләрне җыю өчен туфракны казу, туфракны дезинфекцияләү һ.б.); кулланылган органик ашлама черемәгән; иртә профилактика һәм контроль вакытында үткәрелмәгән яки пестицид дөрес кулланылмаган яки нәтиҗәсез һ.б.
2. Газон үләне корткычларына каршы комплекслы көрәш
(1) Авыл хуҗалыгы контроле: яраклы җир һәм яраклы үлән, чәчү алдыннан тирән сукалау һәм киптерү, бөҗәкләрне җыю һәм казу барышында аларны юк итү, тулысынча черегән органик ашламалар куллану, вакытында су сибү һәм идарә итү һ.б.
(2) Физик һәм кул белән контроль: җиңелчә тоту, пестицидлар һәм агулы туфрак белән контактлы үтерү, кул белән тоту һ.б.
(3) Биологик контроль: ягъни табигый дошманнар яки патоген микроорганизмнар ярдәмендә контрольдә тоту. Мәсәлән, кортларны контрольдә тоту өчен нәтиҗәле патоген микроорганизмнар, нигездә, яшел мускарин, һәм контроль эффекты 90% тәшкил итә.
(4) Химик көрәш: Инсектицидлар, нигездә, органик фосфор кушылмалары. Гадәттә, препаратның таралуын стимуллаштыру һәм фототаркалу һәм очу аркасында югалтуларны булдырмас өчен, сугаруны кулланганнан соң мөмкин кадәр тизрәк үткәрергә кирәк; сиптерү еш кына өслек корткычларына каршы кулланыла. Ләкин, кайбер корткычларга, мәсәлән, газон күбәләкләренә, кулланганнан соң сугаруны кулланудан соң ким дигәндә 24-72 сәгать узгач үткәрергә кирәк. Гадәти ысуллар - орлыкларны пестицидлар белән кушу, агулы җимнәрне тоту яки сиптерү.
Гади газон төзүче өчен югарыда күрсәтелгән чаралар җитәрлек булырга мөмкин. Әгәр газон дөрес карала икән, аның чыдамлыгы сизелерлек артачак.
Бастырылган вакыты: 2024 елның 2 декабре